Girişimsel Radyoloji: Onkoloji Hastalarının Tedavisindeki Stratejik Rolü
Girişimsel radyoloji, görüntüleme yöntemleri (Örneğin Ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi ve anjiyo cihazı) eşliğinde, ameliyata gerek kalmadan vücuda küçük kesiler veya iğneler yardımı ile giriş yaparak tanı ve tedavi işlemlerini yapan bir bölümdür.
Bu minimal girişimsel yöntemler sayesinde hastaların hastane yatış süresi kısalmakta ve iyileşme süreçleri hızlanmaktadır. Bu yöntemler sayesinde enfeksiyon ve komplikasyon riskinde de belirgin azalma sağlanmaktadır.
Hastaların günlük olağan yaşamlarına daha kısa sürede dönüş yapmaları amaçlanır. Girişimsel radyoloji günümüzde pek çok işlemde rol almasıyla beraber onkoloji hastalarında da tanı ve tedavi süreçlerinde modern onkoloji yönetiminde; onkolojik cerrahi, medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi ile birlikte vazgeçilmez dördüncü bir sütun haline gelmiştir.
Onkoloji hastalarında ilk adım: İğne deliğinden biyopsi ve 2 saat sonra taburculuk
Girişimsel radyolojinin onkolojideki katkısı öncelikle tanısal işlemlerle başlar. Görüntüleme yöntemlerinin (Bilgisayarlı tomografi, ultrason, MRG, mamografi gibi) rehberliğinde yapılan biyopsiler, tümörlerin tanısında yüksek doğruluk oranı sunarken, cerrahiye olan ihtiyacı önemli ölçüde azaltmaktadır.
Daha önceki yıllarda cerrahi ile tanısı konulan birçok kitleye veya lezyona günümüzde girişimsel radyoloji sayesinde küçük bir iğne deliğinden biyopsi alınarak tanı konulmaktadır. Bu biyopsi işlemleri ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi vb. gibi görüntüleme yöntemleri eşliğinde istenen hedefe yönelik yapılıp düşük komplikasyon oranlarıyla güvenilir tanı sağlamaktadır. Biyopsi işlemi yaklaşık 10-15 dakika sürüp işlem sonrası hastalar genellikle 1-2 saat hastanede gözlemlenerek taburcu edilmektedir. Tiroit, meme, lenf bezi, karaciğer, akciğer, böbrek, kemik ve yumuşak doku kitlelerinin neredeyse tümüne biyopsi işlemi yapılıp güvenli bir şekilde tanı konulabilmektedir.
Karaciğerdeki kitlenin Ultrason cihazı eşliğinde iğne ile biyopsi görüntüsü (Oklar iğneyi gösteriyor).
Akciğer kitlesinin içerisine tomografi cihazı eşliğinde iğne ile girilip biyopsi alma görüntüsü (İğne ve kitle kırmızı daire içine alınmış).
Onkoloji hastalarında ikinci adım: Kemoterapi ilaçlarını port kateteri ile güvenli ve konforlu alabilmek
Onkoloji pratiğinde sık karşılaşılan gereksinimlerden biri de güvenli damar yolu erişimidir. Onkoloji hastalarında kemoterapi ilaçlarının normal periferik damar yolları ile verilmesi hastalar için ciddi problemlere yol açabilmektedir. Bu nedenle bu hastalara boyun ana damarlarından kateter veya port takılması gerekmektedir.
Girişimsel radyoloji, bu vasküler erişim yollarının (Kateter ve port) yerleştirilmesinde, görüntüleme rehberliği sayesinde komplikasyon oranlarını minimize eden en güvenli branştır. Geleneksel "körleme" yöntemlerin aksine, girişimsel radyologlar işlemi gerçek zamanlı görüntüleme (Ultrason ve floroskopi) altında gerçekleştirerek Geçici ve Kalıcı Port kataterinin yerleştirme işlemleri aynı tanısal işlemlerde olduğu gibi lokal analjezikler yardımı ile ağrısız ve hızlı bir şekilde gerçekleştirerek hasta konforu ve olası komplikasyonlardan korumak amaçlanır.
4 cm ve altındaki bazı tümörlerde iğne ile yakma veya dondurma tedavisi
Tedavi alanında ise girişimsel radyoloji lokal ve bölgesel tedavi yöntemleriyle ön plana çıkar. Tümör yakma (Ablasyon) teknikleri bu yöntemlerin başında gelmektedir.
Radyofrekans ablasyon, mikrodalga ablasyon, kriyoablasyon vb. gibi teknikler, özellikle karaciğer ve böbrek tümörlerinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu yöntemlerde tümör dokusu içerisine dışarıdan bir iğne ile girilerek hedeflenen dokuların ölmesi sağlanır ve çevre sağlıklı dokunun korunmasına olanak tanır. Özellikle 4 cm ve altındaki tümörlerde bu iğne ile tümör yakma tedavisinin etkinliği cerrahi yöntemlerle benzer başarı oranına sahiptir.
Cerrahiden farklı olarak hastalarda bir kesi açılmadığı için birkaç saat içerisinde taburculuk yapılıp normal gündelik hayatlarına dönebilmekteler. Son zamanlarda bazı meme tümörlerinde de bu işlemler yapılmaktadır.
Karaciğerdeki kanser dokusunun iğne ile yakma tedavisi sonrası tamamen ölü bir dokuya dönüştüğünün tomografi görüntüsü (Solda canlı tümör dokusu, sağda ölü tümör dokusu kırmızı daireler içerisine alınmış).
Tümörün damarına anjiyo yöntemiyle girip direkt tümör içerisine kemoterapi veya radyoterapi vermek
Tümörlerde bir diğer önemli tedavi yöntemi de tümörleri besleyen damarlara anjiyo yöntemiyle kasık damarından ulaşıp sadece tümör dokusu içerisine kemoterapi veya radyoterapi verilen Transarteriyel Kemoembolizasyon (TACE) ve radyoembolizasyon (TARE) yöntemleridir.
Son zamanlarda bu teknikler girişimsel onkolojinin modern tedavi araçları arasında yerini almıştır. Özellikle karaciğer tümörlerinde kullanılan TACE ve TARE, tümörün arteriyel beslenmesini hedef alarak lokal kontrol sağlamayı amaçlar. TACE’de kemoterapi ilaçları ile embolizan maddeler birlikte verilerek tümör içerisinde çok yoğun bir şekilde kemoterapi ilaçları hapsedilip tümörün ölmesi sağlanır. Bu yöntemde kemoterapi ilaçları sadece tümör içerisine enjekte edildiği için kemoterapi ilaçlarının vücuda olan yan etkileri de minimize edilmiş olur; TARE’de ise aynı işlem kemoterapi ilaçları yerine radyoaktif maddeler verilerek uygulanır.
Radyoaktif mikroküreler aracılığıyla tümör dokusuna yüksek dozda internal radyasyon uygulanır. Bu yöntemler, özellikle cerrahiye uygun olmayan hastalarda etkili bir alternatif oluşturmakta, ayrıca sistemik tedavilerle kombine edilebilmektedir.
Karaciğer tümörünün damarının içerisine anjiyo ile ulaşarak sadece tümör dokusu içerisine yoğun kemoterapi ilaçlarının verilme görüntüsü (siyah oklar tümörün sınırlarını gösteriyor).
Girişimsel radyolojinin kanserlerin istenmeyen ve ölümcül olabilen komplikasyonlarında başarılı yönetimi
Girişimsel radyoloji tümörlere bağlı safra veya idrar yollarının tıkanmaları durumunda; bu tıkanıklıkları ameliyatsız bir şekilde çözmek açısından belirgin katkı sağlar.
Tümöre bağlı safra yolu tıkanıklıklarında dışarıdan bir iğne yardımıyla karaciğerdeki safra yollarına giriş yapılıp tıkalı bölgelere kateter (İnce bir boru sistemi) yerleştirilerek veya stentleme ile safra da akış sağlanırken, idrar yollarının tümöre bağlı tıkanıklarında da nefrostomi uygulamaları böbrek fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olur. Bu yöntemlerle safra ve idrar akışı sağlanıp vücutta birikmesi ve hastaların karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının etkilenmesi engellenmiş olur.
Bunun yanı sıra, tümörlerin vücuttaki herhangi bir atardamar veya toplardamarı invaze etmesi veya bu damarlara hasar vermesi durumunda, kanser hastalarında kanama veya tromboz gibi ciddi ve acil hayati riskler ortaya çıkar” ifadelerini kullanan Doç. Dr. Kolu, “Bu risklerin hızlıca giderilmesinde girişimsel radyoloji bölümlerinde bu hastalara mesai saatleri içerisinde veya dışında hızlıca hayat kurtarıcı müdahaleler yapılmaktadır. Bu işlemlerle girişimsel radyoloji bölümü kanser hastalarını hayatta tutarak kanserden kurtulmaları için ciddi olanaklar sağlayan tedaviler uygulamaktadır.
Girişimsel radyoloji, modern onkoloji yönetiminde bir "destek birimi" olmanın çok ötesine geçerek, tedavinin gidişatını belirleyen temel disiplinlerden biri konumuna yükselmiştir.
Minimal invaziv tekniklerin sunduğu düşük komplikasyon oranları ve yüksek hasta konforu, kanserle mücadelede elimizi güçlendiren en stratejik unsurlardır. "Kesmeden iyileştirme" sanatını teknolojiyle birleştiren bu branş, onkoloji hastalarına sadece bir tedavi seçeneği değil; daha kaliteli, daha ağrısız ve daha umut dolu bir yaşam süreci vaat etmektedir.
Eklenme Tarihi:2026-08-01 08:24:17
Güncelleme Tarihi:2026-08-01 08:24:17
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.