• ÇOCUK HASTALIKLARI /

Çocuklarda karaciğer kist hidatikleri

Kist hidatik ya da hidatik kist, hayvanlardan insana geçen bir parazit sebebiyle oluşur. Genel sağlık ve temizlik kurallarına uyulduğu takdirde bulaşma ihtimali seyrek olan bu hastalık daha çok 6-15 yaş arası görülür.

Karaciğerde yer işgal eden kitleler; “konjenital ve paraziter kistler, benign – malign solid tümörler ile vasküler tümörler” olmak üzere üç grupta sınıflandırılır.  

Karaciğer kitleleri içinde en sık rastlanan kistler ‘Kist hidatikler’ olup, bu kistler özellikle 6 yaş üzerinde sıkça görülür. Karaciğer tümör ve kistlerinde ortak muayene bulgusu karın sağ üst kadranda tespit edilen ağrısız bir kitle ve karaciğerde büyümedir. Bu bulguların yanı sıra kilo kaybı, iştahsızlık, karın ağrısı, bazen ateş ve sarılık da görülebilir.

Çoğunlukla karaciğerde görülür

Kist hidatik hastalığına yol açan yetişkin parazit köpek, kurt, çakal gibi hayvanların ince bağırsaklarında bulunur.

Parazit yumurtaları dışkıyla dışarı atılır. Bu yumurtalarla bulaşan otları yiyen dana, koyun gibi hayvanlar parazit evriminde ara konak görevi görürler. Parazit bazen ana konağa geçmeden de direkt köpeklerden insanlara bulaşabilir. Besinlerle sindirim sistemine giren yumurtalar ince bağırsakta parçalanır ve açığa çıkan embriyo kana karışarak vena porta yoluyla karaciğere ulaşır.

Embriyo yerleştiği organda (Karaciğerde) kist oluşturur ve çok yavaş bir şekilde gelişmeye başlar. Parazitin uğradığı ilk organ karaciğer olduğundan kist hidatikler yüzde 70 gibi bir oranda, karaciğerde görülür. Karaciğere gelen parazitin yüzde 20 – 30’u karaciğerde retikülo endotelyal sistemden süzülerek, yolculuğunu akciğer, dalak, beyin, böbrek veya herhangi bir organa yerleşerek tamamlar.

Kitle büyüdükçe ağrı artar

Hastanın şikâyetleri başlangıçta kaşıntı ile başlayabilir, daha sonraları kistin büyümesiyle birlikte bası yaptığı organa göre farklı belirtiler ortaya çıkar. Örneğin; safra yollarına bası olduğunda sarılık, büyük damarlarda bası olduğunda bacaklarda şişlik olmaya başlar. Kitlenin kendisi büyüdükçe ağrı şikâyetleri belirginleşmeye başlar.

Kitlenin büyüme hızı yavaştır. Ortalama yıllık büyüme 1 santim civarındadır. Dolayısıyla kistler küçük yaşlarda kendisini belli etmezler. Daha çok 6 – 15 yaş arası görülürler. Hastanın muayenesinde kist direkt olarak elle hissedilebilir. Ayrıca karaciğerde büyüme saptanabilir. Kist zamanla bulaşmış olabilir. Bu nedenle ateş yükselebilir. Ayrıca kist karın içine açılabilir, karın içi yayılır ve hayati tehlike yaratabilir.

Karaciğer kist hidatiklerin tanısında en çok yardımı görüntüleme çalışmaları sağlar, ultrason, tomografi ve sintigrafik çalışmalar tanıda oldukça belirleyicidir.

TEDAVİ

İlaç Tedavisi

Kist hidatikte ilaç tedavisi kesin ve kalıcı çözüm sunmaz. 1990’lı yıllarda kist hidatik tedavisinde bazı ilaçlar (Benzimidezol grubu) kullanılmışsa da kist hidatiğin birincil ve radikal tedavisinin cerrahi olduğu yadsınamaz. Diğer bir deyişle kist hidatiğin tedavisi medikal yani ilaç tedavisi değildir. Ancak cerrahi tedaviyi kaldıramayacak durumda olan hastalarda yaygın ve çok sayıda nükslerinin (Hastalık belirtisinin yeniden görülmesi, vücudun başka bir yerinde de belirmesi) olduğu vakalarda ilaç tedavisi yapılmalıdır. Ayrıca ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası nüksleri önlemek için belli bir süre ilaç verilmelidir. Ultrason eşliğinde iğne ile kistin içinin boşaltılması (Perkütan tedavi) uygun ve seçilmiş bazı vakalar da yapılabilir.

Cerrahi Tedavi

Hangi cerrahi yöntemin uygulanacağına ameliyat öncesinde karar vermek oldukça güç olabilir. Kistin karaciğer içindeki yeri ve sayısı, kistin safra yolarıyla ilişkisi, büyüklüğü, seçilecek yöntemi belirleyen kriterlerdir. Ameliyatta uygun yöntemlerle kistin içi boşaltılarak, kist kapatılır. Ameliyat sonrası olan nüksleri önlemek için 2 – 3 ay süreyle Albendazol tedavisinin verilmesi faydalı olacaktır. Bu hastalıktan korunmak için genel hijyen ve temizlik kurallarına uyulması, kedi, köpek, koyun, dana benzeri hayvanlarla temasta dikkatli olunması ve çiğ et yenilmemesi gerekir.

 

Opr. Dr. Nevzat UÇANER
ÇOCUK CERRAHİSİ
Sosyal Medya

Güncelleme Tarihi:2022-06-30 17:24:18
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.