• BESLENME /

Glütensiz Diyet Nedir? Glütensiz Diyet Zayıflamada Kullanılmalı mı?

Glüten, bazı tahıllarda doğal olarak bulunan bir proteindir. Glütensiz diyet ise tanısı konmuş glüten intoleransı veya çölyak hastalığı olanlar için kullanılan bir beslenme şeklidir. 

Buğday, arpa, çavdar vb. tahıllarda bulunan ve bitkisel bir protein olan glüten eklendiği ürünlerin birbirine bağlanmasını, istenilen yumuşaklığı ve sıklığı sağlar.  Bu nedenle bazı gıda ürünlerinde sıkça kullanılır; birçok hazır sos ve paketli gıdalarda bulunmaktadır.

Glüten intoleransı nedir? 

Glütenin bağırsak ve mide kanalıyla sindirilebilen bir proteindir. Fakat bazı bireylerde glüten mide asidiyle parçalanmadan direkt ince bağırsağa inebilir. Bu da bağırsak sisteminde hassasiyet yaratabilir ve sindirilemez. Bunun sonucunda bireyde çölyak hastalığına özgü bağırsak doku harabiyeti oluşabilir.  

Glütenin çölyak hastalığının dışında bazı bireylerde hassasiyete bağlı hazımsızlık, şişlik, cilt problemleri ve sindirim sorunlarına yol açabilir. Bu duruma ‘çölyak olmayan glüten duyarlılığı’ denir. Her bu iki duruma da ‘glüten intoleransı’ denebilir. 

Glüten intoleransının en sık görülen belirtileri:

  • Karın ağrısı,
  • Halsizlik,
  • Karın şişliği,
  • Gaz,
  • İshal ya da kabız olma hali,
  • Yorgunluk,
  • Baş ağrısı,
  • Cilt problemleri,
  • Bacak ağrısı ve depresyon bulguları.

Glütensiz diyet nedir? 

Çölyak hastaları ve glüten duyarlılığı olan yani glüten intoleransı bulunan bireylerin glütensiz diyet yapmaları gerekir.

Hangi besinlerde glüten var?

Aşağıdaki besinlerde glüten vardır:

  • Buğday, arpa, çavdar ve yulaf içeren tüm tahıl ürünlerinde ve bunların unlarında,
  • Pastanelerde ve marketlerde satılar kek, börek, poğaça, simit gibi hamur işlerinde,
  • Hazır çorba ve bulyonlarda,
  • Kahvaltılık gevrek, müsli karışık pirinç patlakları ve krakerlerde,
  • Makarna, noodle, kuskus, şehriye, irmikte,
  • Marketteki birçok hazır paketli gıda ürünlerinde bulunmaktadır. 

Glüten intoleransı olan bireylerin özellikle market alışverişlerinde alışveriş yaparken ‘etiket okumayı’ alışkanlık haline getirmesi gerektiğine vurgu yapan Yıldırım, kişinin alacağı ürünün içinde glüten olup olmadığına dikkat etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Glütensiz besinler hangileri? 

Glüten bulunmayan besinler: 

  • Taze sebze ve meyveler,
  • Mercimek, kuru fasulye, soya fasulyesi, nohut, barbunya vb. baklagiller,
  • Badem, ceviz, fındık, yerfıstığı vb. işlenmemiş kuruyemişler,
  • Ayran, süt, peynir, yoğurt, kefir vb. süt ve süt ürünleri,
  • Et, tavuk, hindi, balık, yumurta vb. protein kaynakları,
  • Karabuğday, mısır, patates, pirinç, kinoa, keten tohumu, chia tohum, teff vb. tahıl grubunda yer alan ekmek yerine geçen besinler,
  • Mısır, pirinç, soya, patates ve fasulyeden yapılan unlar,
  • Patates ve mısır nişastası,
  • Toz şeker, esmer şeker ve beyaz şeker,
  • Tüm katı ve sıvı yağlarda glüten bulunmaz.

Glütensiz diyet nasıl olmalıdır? 

Bireyler, glüten intoleransından şüphelenmeleri durumunda bir hekim ve diyetisyene gerekir. Eğer rahatsızlıkların neyden kaynaklı olduğundan emin değilse yemeklerden sonra gaz, şişlik, karın ağrısı ve bağırsak problemleri yaşıyorsa en az 3 günlük bir beslenme ajandası tutmaları gerekir. Bu ajandaya her gün yediklerini ve içtiklerini saat ve miktar olarak not almaları gerekir. Aynı zamanda bu rahatsızlıklardan herhangi biri oluşursa onu da aynı ajandaya saati ile not almalıdırlar.

 

 

Sosyal Medya

Güncelleme Tarihi:2022-10-20 10:54:34
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.