- FİZİK TEDAVİ /
Kas iskelet sisteminin ergonomik yapısı
İş yerinde bazı psikolojik ve fiziksel faktörlere maruz kalmaya ve işin şartlarına bağlı gelişen kas iskelet hastalıkları, çalışma şekilleriyle ilgili olarak sağlık problemleri arasında önemli yere sahiptir. Ergonomi ile hedeflenen insan, çevre ve ekipman arasında oluşan etkileşimle sonucunda gelişebilecek fiziksel ve psikososyal sorunların azaltılmasıdır.
Çalışma ortamı, özellikle ofis çalışanları ve bilgisayar kullanıcıları için işle bağlantılı kas iskelet sistemi hastalıkları yönünden ele alınması gereken bir faktördür. Bu anlamda ergonomi eğitiminin bilgisayar kullanıcılarında kas iskelet sistemi hastalıklarını önlediği kanıtlanmıştır. Ergonomi ile hedeflenen insan, çevre ve ekipman arasında oluşan etkileşimle sonucunda gelişebilecek fiziksel ve psikososyal sorunların azaltılmasıdır. Bilgisayar kullanıcılarının uygun vücut postürü ve monitör/klavye/mouse gibi ekipmanların konumu oldukça önemlidir.
BİLGİSAYAR KULLANIMINDA EN UYGUN VÜCUT POZİSYONU NASIL OLMALIDIR?
- Gövde pozisyonu dik olmalı (Kulaklar, omuzlar ve kalçalar dikey eksende olacak şekilde),
- Omuzlar simetrik olmalı,
- Bel kavisi iskemlenin arkası ya da yerleştirilen bir yastıkla desteklenmeli,
- Ayaklar zemin ya da ayak desteğine düz biçimde konulmalı,
- Uyluklar zemine paralel olmalı,
- Kollar bedenin iki yanında ve vücuda yakın şekilde tutulmalı,
- Ön kollar yaklaşık olarak zemine paralel konumlanmalı,
- Bilekler nötral konumlanmalı.
OPTİMAL EKİPMAN KONUMU
- Monitörün ekranı üst sınırı göz hizasında olmalı,
- Monitör ekranı kullanıcının gözlerinden yaklaşık olarak 50-65 cm uzaklıkta olmalı,
- Klavye ile monitör kullanıcı önüne, orta hatın üzerine konumlandırılmalı,
- Klavyenin ASDF tuşları (Referans satırı) yaklaşık olarak dirsek seviyesine gelecek şekilde yerleştirilmeli,
- Mouse dirsek seviyesinde ve mümkün olduğunca klavyeye yakın olarak yerleştirilmeli,
- Sandalyenin yüksekliği ayrıca oturak ve arkalığın açısı rahat bir oturuşa izin verecek biçimde ayarlanmalı,
- Sık kullanılan tüm ekipman, kitapçık ve diğer malzemeler kolay erişim mesafesinde yerleştirilmeli.
Bilgisayar kullanıcılarının işyerinde yaptıkları egzersiz ile ağrı şiddetinde azalma, fonksiyonlarda iyileşme, yorgunluk ve depresyon yönünden anlamlı iyileşme görülebilir. Basit esneme egzersizleri yapılarak eklem ve kaslarda oluşan tutukluk hissi azaltılabilir, daha esnek ve sağlıklı bir vücuda sahip olunmasını sağlanır. İş yapabilme kapasitesini ve genel sağlığın geliştirmeye yönelik yapılabilecek basit güçlendirme egzersizleri ise daha enerjik hissedilmesine yol açar.
İş yerinde yapılabilecek egzersizler:
- Dik bir şekilde oturulur. Gövde eğilmeden baş sağa-sola çevrilir. Günde 3 sefer 10 kere yapılarak hareketler arasında 5 saniye dinlenilir.
- Sağ kol aşağıya itilir, sol eli baş üzerine yerleştirilir. Boyun yavaşça sola bükülürken elle ve germe uygulanır. Günde 3 kez 10 kez yapılır ve hareketler arasında 5 saniye dinlenilir.
- İki saatte bir 5 kere omuzlar geriye doğru çekilerek bırakılır. Bu sayede sırttaki kasların ağrıması önlenir.”
UYGUN OLMAYAN VÜCUT POZİSYONUNUN KAS VE İSKELET SİSTEMİNE ETKİLERİ
Son yıllarda çalışma hayatında bilgisayarların yaygın olarak kullanılmasıyla birlikte önceleri üzerinde çok durulmayan bazı yeni mesleksel kas ve iskelet sistemi hastalıkları ortaya çıkmıştır. Uygun olmayan çalışma koşulları ve vücut postürü sebebiyle etkilenen bölgede başlangıçta dinlenmekle azalan ağrı ve yorgunluk hissi zamanla dinlenmekle düzelmeyen ağrılara ve performans kaybına yol açabilir.
Kişinin yaşam kalitesini ve iş verimini azalttığı bilinen ‘işe bağlı hastalıklar’ içinde en sık bel bölgesi etkilenir.
Bilgisayar kullanıcılarında ise kötü postüre bağlı boyun, omuz ve el bilekleri en sık etkilenir. Boyun, sırt ve belde bölgesel kas ağrıları, ani kas zorlanması ve kramplar, hareket kısıtlılığı, ellerde ve bacaklarda uyuşmalar ve kaslarda yorgunluk ve güçsüzlük hissi işe bağlı gelişen başlıca kas iskelet sistemi yakınmalarıdır.
En sık boyun ve bel fıtıkları, omuzda rotator manşon tendinitleri ve bursitler, el bileğinde karpal tünel sendromu vb. sinir sıkışmaları, ganglion kistleri, sinovitler; dirsekte kubital tünel sendromu vb. sinir sıkışmaları ve bursitler ile hastalarda bölgesel ağrılı kas sendromları gibi hastalıklar görülür.
Bu hastalıkların meydana gelmesinde en önemli faktörler tekrarlayıcı hareketler, aşırı kullanma, zorlama ve biriken travmalardır.
Uzun süre çalışma, oturma ve duruş bozuklukları kaslarda eklemlerde ve kemik yapıda değişikliklere yol açar. Telefonla konuşurken uzun süreli baş ile omuz arasında tutma ve bilgisayarın yanlış pozisyonda kullanılması çene ekleminde ağrı, kilitlenme ve tutukluluk gibi şikâyetlere yol açabilir. Telefon kullanılırken boynun öne ya da yana eğilmesi ve uzun süreli bu pozisyonlarda kalınması sakıncalıdır. Böyle bir durumda kulaklık tercih edilebilir.
Sonuç olarak kişinin yanlış pozisyonda oturma, bilgisayar karşısında çalışma gibi türlü aktiviteleri sırasında kas ve eklem problemleri ortaya çıkabilmektedir. Kas ve eklemlerde ağrı varlığında erken tanı konulması ve tedavi edilerek ilerlemesinin önlenmesi için vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gereklidir.
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Emre KURTGİL
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON
Uzm. Dr. Emine KOLU
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYONSosyal Medya
Güncelleme Tarihi:2022-07-01 14:16:19
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.