• ÜROLOJİ /

Prostat

Prostat, erkek üreme sisteminin parçasıdır. Mesanenin hemen altında, bağırsakların ön kısmındadır.  

Prostat hastalıkları orta ve ileri yaş grubu erkeklerde sıkça görülür, başarılı bir tedavi için erken tanı önemlidir.   

Prostat, mesanenin (İdrar kesesinin) hemen önünde yer alır, idrar yolunu çepeçevre saran, sadece erkeklerde bulunan bir organdır. Pubis kemiğinin arkasında, kalın bağırsağın en son kısmı olan rektumun önünde yer alır. Şekil ve boyut olarak, cevize benzer. Dışta ‘kapsül’ adı verilen bir zarla çevrelenmiştir.

Prostat doğumda bir bezelye boyutundadır, 20 yaşına kadar büyümeye devam ederek erişkin boyutuna ulaşır. 40 – 45 yaşına kadar bu boyutta kalır, sonra tekrar büyümeye başlar.

Temel görevi

Prostatın temel görevi üreme ve boşaltım sistemi ile ilgilidir. Üreme açısından görevi; spermlerin taşınmasından sorumlu olan semenin içindeki sıvıların üretimidir. Prostattaki küçük kanallar sayesinde, bu sıvılar mesanedeki sıvıyı penise ulaştıran üretra kanallarına iletilir. Orgazm esnasında prostat sıvısı, prostatın her iki yanında yer alan seminal veziküllerden gelen sıvı ve spermle birleşerek, meniyi oluşturur.

Sağlık için önem taşıyor

Boşaltım sisteminde prostat, konumundan dolayı bu sistemin sağlıklı işlem görmesi açısından büyük önem taşır. Sperm, vas deferens adı verilen kanallar yoluyla, testislerden yukarı doğru çıkar. Kas kasılmaları ile meninin, üretra dışına atıldığı ejekülasyon (Boşalma) olayı gerçekleşir.

Ejekülasyon sırasında, meninin doğru yönlenmesi ve geriye gitmemesi için internal sfinkter kasılı halde kalır. Böylelikle ejekülasyon sırasında idrar yapılması da engellenir.

3 tip hastalık görülür

Prostat bezi idrar yolunun üst kısmını çevreler.  Konumu nedeniyle, idrar yolunu daraltarak ve ileri aşamada tıkayarak işeme sorunlarına neden olabilir. 

Prostatta üç tip hastalık görülebilir,  bu hastalıklar farklı dönemlerde ortaya çıkabilir.  

Prostatta görülebilecek hastalıklar inflamasyon, iyi huylu prostat büyümesi ve kanser olarak gruplandırılabilir.

İnflamasyon

Bu durumda, prostat şiş ve hassastır. Çoğunlukla bakteriyel enfeksiyon sonucu oluşur. Daha çok genç ve orta yaşlarda görülür.

İyi huylu prostat büyümesi

Kısaca BPH (Benign Prostat Hiperplazisi) olarak bilinir. Genellikle, prostat idrar yolunu daraltır ve idrar yapma sorunlarına yol açar.

Kanser

Prostat kanseri, genel olarak orta ileri yaşlarda görülür. Yaşla birlikte görülme sıklığı artar. Prostat kanseri dokuların anormal büyümesi ve kontrolsüz çoğalması sonucu gelişir.

Belirtiler iyi gözlenmeli

Daha çok orta ve ileri yaş erkeklerde görülen bazı belirtiler, prostat hastalığına işaret edebilir, idrarla ilgili rahatsızlık verici ve bazen ağrılı olabilen belirtilerin prostat hastalığını akla getirmesi gerekir. 

Prostat hastalığı ile ilgili çoğunlukla belirtiler şöyle sıralanır:

  • İdrar yaparken yanma hissi (Dizüri),
  • Sık idrar yapma (Pallakuri),
  • Gece sık idrara kalkma (Nokturi),
  • İdrar yapmakta zorlanma (Hesitency),
  • İdrarın uzağa fırlatılamaması (Projeksiyonda azalma),
  • İdrarın ince çıkması (Kalibrasyonda azalma),
  • İdrar yaptıktan sonra mesanenin tam boşalmaması hissi (Rezidüel volüm hissi),
  • İdrar sonrası damla damla idrar gelmesi (Terminal dribling),
  • Ani işeme hissi (Urgency),
  • İdrarda kan görülmesi (Hematüri).

Belirtiler prostatla sınırlı değildir

Bu belirtiler sadece prostatla sınırlı olmayabilir, idrar yolu enfeksiyonunun üriner sistem taş hastalığında da görülebilir. 

Kesin bir tanı konabilmesi için bazı tetkiklerin yapılması gerekir. Gece sık idrara kalkma, kalp rahatsızlığı, ilaç kullanımı ve şeker hastalığında da görülebilir. Hematüri dediğimiz; idrarda kan görülmesi, üriner sistem kanserlerinde de görülebilir ve neden mutlaka açıklanmalıdır.Bu belirtilerin prostatla ilgisi, fizik muayene, laboratuvar testleri ve radyolojik tetkiklerle açıklanabilir.

Prostat hastalıklarında temel tedavi seçenekleri

İnflamasyon (Prostatit)

Bu tedavide ilk olarak antibiyotikler tercih edilebilir. Antibiyotikler ilk tercih ajanlarıdır. Genel olarak geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılır. Bunun yanında, alfa blokörler, mesane boynu ve prostatı rahatlatabilir. Analjezik ve antienflamatuvarlar, ağrı ve rahatsızlığı azaltabilir.

İyi huylu prostat büyümesi (BPH)

İyi huylu prostat büyümesinde (BPH) tedavi temel olarak, 2 ana başlık altında ele alınabilir. Bunlar:

  1. Medikal Tedavi

Medikal tedavide esas olarak iki tür ilaç grubu vardır. Bunlar;

  1. a) Reseptör Blokörleri:

Mesane boynu ve prostattaki düz kasları gevşeterek etki eder. İdrar akımını düzeltebilir. 

  1. b) 5 Redüktaz İnhibitörleri:

Genel olarak büyük hacimli prostat olgularında kullanılır ve prostat hacmini azaltarak etki gösterir.    

  1. Cerrahi Tedavi

Kısaca üç başlık altında incelenebilir. Bunlar:

  1. a) Açık Prostatektomi:Prostatın cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
  2. b) TUR - P:Prostatın transüretral rezeksiyonudur. Kapalı yöntemle, idrar yoluna girilerek, prostatın çıkarılmasıdır. Halen günümüzde, prostatın altın standart tedavisi olarak geçerliliğini sürdürmektedir.
  3. c) Laser Prostatektomi:En son tedavi yöntemlerinden biri olan greenlight, bu grup içindedir.

Kanser

Prostat kanserinde erken teşhis önemlidir.  Prostatın en önemli hastalığı olan ve erkelerde en sık görülen kanserde, tedavide temel hastalığın evresi ve yaştır. Bu yüzden erken teşhis önemlidir.

Tedavi

  1. a) Gözleyerek izlem,
  2. a) Cerrahi (Radikal prostatektomi),
  3. b) Hormonal tedavi,
  4. c) Radyoterapi seçenekleri ile özetlenebilir.

Erken tanı önemlidir

Kısaca prostat hastalığı orta ve ileri yaş grubu erkeklerde en sık görülen hastalıklardandır, prostatın yaşla birlikte görülme oranı artmaktadır.  

Prostat kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türüdür. Prostat kanseri, kanserden ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Bu nedenle erken tanı önemlidir ve başarılı tedavi şansını artırır. Gelişen tedavi teknikleri ile prostat hastalıklarının tedavisi mümkündür. Erken evrede, başarılı tedavi şansı yüksektir. 40 yaşından sonra düzenli prostat kontrolleri önemlidir.

 

Sosyal Medya

Güncelleme Tarihi:2022-07-04 10:24:37
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.