- ONKOLOJİ /
Rahim Ağzı Kanseri Önlenebilir Bir Hastalıktır
Rahim ağzı kanseri, rahmin alt kısmının kanseridir. Rahim ağzı, rahmin vajinaya açılan ve doğum sırasında genişleyen kısmıdır. Rahim ağzı kanserinin nedeni HPV (Human Papilloma Virüsü - İnsan Papilloma Virüsü) olup, bu hastalık uygun tarama programları ile erken dönemde teşhis edilip, önlenebilir.
Rahim ağzı kanseri, kadınlarda en çok görülen kanserlerden biridir. Dünya genelinde iki dakikada bir kadının yaşamını kaybetmesine de neden olmaktadır. Bu kadar fazla yaşam kaybına neden olması, hastalığın öneminin de bir göstergesidir. Rahim ağzı kanserinin neredeyse tamamı HPV tipi rahatsızlıklar nedeniyle meydana gelir. Uzun süren, yüksek riskli ve inatçı HPV enfeksiyonu sonucu olur. Rahim ağzı kanserine yol açan yaklaşık 13 tane yüksek riskli HPV tipi mevcut olup, HPV 16 ve 18 ise en fazla kansere yol açan tiplerdir.
Bu kanser çoğunlukla birkaç yıl içinde yavaşça gelişir. Gerçek kanser hücreleri gelişmeden önce rahim ağzı hücresel düzeyde, displazi ya da prekanser olarak adlandırılan değişikliklere maruz kalır. Bu prekanser formları tedavi edilmediği takdirde daha derinde dokuya yayılmaya ve kansere dönüşmeye eğilimlidir. Rahim ağzı sınırları ötesine yayıldığında vajina, rektum ya da mesanedeki dokularda daha derinlere ilerleyerek, vücudun farklı kısımlarında metastaz denilen kanserin yayılmasına sebep olabilir.
Rahim ağzı kanserine neden olan etkenler nelerdir?
- HPV,
- Sigara tüketimi,
- Erken yaşta cinsel ilişki,
- Çok eşlilik
(Hem kadın hem de erkek için),
- Çok çocuk doğurmak,
- Bazı özel virüs enfeksiyonları,
- Uzun süre bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı,
- A, C, E vitaminleri ve folik asit eksikliği,
- Düşük sosyoekonomik düzey.
Rahim ağzı kanserinin belirtileri nelerdir?
Erken dönemlerde hiçbir belirti vermeyen rahim ağzı kanseri, hastalık biraz ilerlediğinde belirti vermektedir. Bu belirtiler:
- Düzensiz, aralıksız süregelen az miktarda vajinal kanama,
- Sulu, kötü kokulu ve kanlı akıntı,
- Cinsel ilişki esnasında ağrı, ilişki sonrasında kanama,
- İlerlemiş rahim ağzı kanserinde idrardan veya dışkıdan kan gelmesi.
Rahim ağzı kanserinden korunmak mümkün müdür?
Yapılan tetkik ve tedavilerle rahim ağzı kanserinin gelişimi engellenebilir. Rahim ağzı kanseri, HPV virüsüyle ilk karşılaşılarak iltihabın gelişmesinden 15-20 yıl kadar sonra ortaya çıkar. Kanser olmadan, öncül değişmelerin tespit edilebildiği tek kanser türüdür.
İlk korunmada HPV aşıları, ikinci korunmada ise pap smear testi etkili olur. HPV aşıları tercihen cinsel yaşam başlamadan 11-12 yaşındaki kızlara uygulanmalıdır. 45 yaşına kadar cinsel yaşamı aktif kadınlar için de aynı koruyucu etkiye sahiptir. İkincil korumada kanser öncesi bir hastalığın varlığı tespit etmek için pap smear testi kullanılır. Test için rahim ağzından alınan sürüntü cama yayılarak patolog tarafından değerlendirilir. Kadınlarda teste 21 yaşında başlanıp 65 yaşa kadar devam edilmeli ve her üç yılda bir tekrarlanmalıdır.
Ülkemizde rahim ağzı kanserini önlemek amacıyla Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığına bağlı 81 ilde bulunan KETEM’de (Kanser Erken Teşhis ve Eğitim Merkezi) ücretsiz olarak tarama testleri yapılmaktadır. Tarama 30 - 65 yaşları arasındaki kadınlara 5 yılda bir yapılmaktadır.
HPV aşıları kimlere yapılmalıdır?
HPV aşısı mümkünse cinsel yaşam öncesi, öncelikli olarak 11-12 yaşlarındaki kız ve erkek çocuklara önerilir. Aşı 9 yaşından itibaren yapılabilir. Ayrıca üst yaş sınırı olmaksızın 45 yaşına kadar her kadına yapılabilmektedir ve etkin olduğu da görülmüştür.
Kolposkopi (Büyüteç) nedir?
Kolposkopi, kadınlarda dış genital bölgelerin, vajen ve rahim ağzının daha yakından incelenmesinde kullanılan özel bir mikroskoptur. Bilhassa rahim ağzı kanseri taraması amacıyla yapılan pap smear testinin sonucu anormal olan ve HPV enfeksiyonu tanısı alan kadınlara yapılır. Özel boyalar yardımıyla normal boyanma göstermeyen yerlerden biyopsi yapılarak tanı konulmaktadır.
CIN nedir?
CIN ya da Servical Intraepitelyal Lezyon, tedavi edilmediğinde rahim ağzı kanserine ilerleme potansiyeli bulunan bir grup hastalıktır. Genelde tanı HPV testi, smear testi ve kolposkopi gibi işlemlerden sonra konulmaktadır. CIN1, CIN2 ve CIN3 gibi aşamaları vardır.
CIN 1 tedavi edilmeli midir?
CIN1’in tek başına kansere doğru ilerleme olasılığı çok düşüktür. Tedavi edilmediğinde hastaların büyük çoğunluğunda lezyon düzelmektedir. Dolayısıyla CIN1 tanısı konmuş hastalara herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek yoktur.
CIN2 – CIN3 nasıl tedavi edilir?
CIN2 veya CIN3’ün tedavisiz bırakıldığında rahim ağzı kanserine ilerleme olasılığı çok yüksektir. Dolayısıyla bazı özel hasta grupları dışında mutlaka tedavi edilmelidir. Bu özel hasta grupları; gebeler ve 25 yaş altındaki çok genç hastalardır.
CIN tedavisinde yapılan leep ve konizasyon ameliyatları
Leep ve konizasyon işlemleri, anestezi altında ve ameliyathane şartlarında yapılması tercih edilen işlemlerdir. Rahim ağzının bistüri veya koter cihazı ile koni şeklinde çıkarılması işlemine ‘konizasyon’ denir. Kısa süreli operasyonlardır ve genellikle hasta o günün akşamında evine gönderilmektedir. Uzun dönemde bazen kanama ve enfeksiyon risklerini barındırmaktadır.
Rahim ağzı kanserinde tedavi
Rahim ağzı kanseri tedavisi cerrahi ve radyasyon şeklinde iki başlıkta gruplandırılır. Fakat hastaların önemli bir bölümüne her iki tedavi seçeneği birlikte uygulanır. Bazı durumlarda tedaviye sitotoksik tedavi (Kemoterapi) ilave edilir. Son yıllarda radyasyon tedavisi, eş zamanlı radyo-kemoterapi şeklinde yapılmaktadır.
Tedavi öncesi tercihen genel anestezi altında iyi bir kadın-doğum muayenesi ile tümör sınıflandırılmalıdır (Evreleme). Tedavi öncesi değerlendirmelerde kan ve idrar tahlilleriyle birlikte BT ve MR gibi görüntüleme metotlarından faydalanılabilinir.
Rahim ağzı kanseri çok erken evrede yakalanırsa rahim alınmadan yalnızca konizasyonla tedavi edilebilir ancak ilerlemiş vakalarda evresine göre rahim genişçe çıkarılabilir veya radyoterapi denilen ışın tedavisi alternatiflerinden biri seçilmelidir.
Sosyal Medya
Güncelleme Tarihi:2025-03-27 14:19:37
**İçeriklerimiz hastane hekimlerimiz tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.